14 Kasım Dünya Diyabet Günü Etkinliği
1. Etkinliğin Amacı ve Hedef İlişkisi
14 Kasım Dünya Diyabet Günü Etkinliği, Çankırı İl Sağlık Müdürlüğü, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı iş birliğiyle 12.11.2026 Perşembe günü Yunus AVM’de düzenlenmiştir. Etkinliğin amacı, toplumda diyabet ve diyabet risk faktörlerine yönelik farkındalık oluşturmak, yetişkin bireylerde Finlandiya Diyabet Risk Skoru (FINDRISK) ile önümüzdeki 10 yıl içinde Tip 2 diyabet gelişme riskini belirlemektir.
2. Katılım
Etkinlik 12.11.2026 tarihinde Yunus AVM’de yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Etkinlik süresince gönüllü 37 yetişkine FINDRISK anketi uygulanmıştır. Katılımcıların 21’i (%56,8) kadın, 16’sı (%43,2) erkektir. Katılımcıların 18’i (%48,6) 35 yaşın altında, 13’ü (%35,1) ise 45 yaş ve üzerindedir.
3. FINDRISK Tarama Sonuçları
FINDRISK; yaş, beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, fiziksel aktivite, sebze-meyve tüketimi, yüksek tansiyon için ilaç kullanımı, daha önce yüksek kan şekeri saptanması ve ailede diyabet öyküsünden oluşan sekiz maddelik bir risk tarama aracıdır. Toplam puan 0–26 arasında değişmektedir. 7 puanın altı düşük (%1), 7–11 puan hafif yüksek (%4), 12–14 puan orta (%17), 15–20 puan yüksek (%33), 20 puanın üzeri ise çok yüksek (%50) 10 yıllık risk olarak sınıflandırılmaktadır.
Katılımcıların ortalama FINDRISK puanı 9,03 ± 5,85 (ortanca 8; en düşük 0, en yüksek 21) olarak bulunmuştur. Kadınların ortalama puanı (10,38) erkeklerin ortalama puanından (7,25) daha yüksektir.
Risk faktörleri incelendiğinde en sık görülen faktörün bel çevresi fazlalığı olduğu belirlenmiştir (24 kişi, %64,9). Bu katılımcıların 15’inde (%40,5) bel çevresi en yüksek kategoridedir (kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm üzeri). Katılımcıların 22’sinin (%59,5) BKİ değeri 25 kg/m² ve üzerinde olup 7’si (%18,9) obez (BKİ 30 kg/m² üzeri) kategorisindedir. Ailede diyabet öyküsü 22 katılımcıda (%59,5) bulunmakta, bunların 14’ünde (%37,8) öykü birinci derece yakınlardadır. Katılımcıların 15’i (%40,5) her gün sebze-meyve tüketmediğini, 10’u (%27,0) günde en az 30 dakika fiziksel aktivite yapmadığını belirtmiştir. Altı katılımcı (%16,2) yüksek tansiyon için ilaç kullanmakta, altı katılımcıda (%16,2) ise daha önce yüksek kan şekeri saptanmıştır. Daha önce yüksek kan şekeri saptanan katılımcıların tamamı orta ve üzeri risk grubundadır.
4. Yaşanan Sorunlar ve Öneriler
Etkinliğin uygulanmasına ilişkin belirgin bir sorun yaşanmamıştır. Taramada değiştirilebilir risk faktörlerinin (bel çevresi, beden ağırlığı, beslenme ve fiziksel aktivite) sık görülmesi, özellikle kadınlara yönelik vücut ağırlığı yönetimi ve fiziksel aktivite odaklı toplum temelli farkındalık çalışmalarının sürdürülmesi gerektiğini göstermektedir. Benzer etkinliklerin farklı alanlarda ve daha geniş katılımla tekrarlanması önerilmektedir. FINDRISK bir tanı aracı değil, risk tarama aracıdır; sonuçlar gönüllü ve sınırlı sayıda katılımcıya dayandığından genellenemez.
5. Sonuç
14 Kasım Dünya Diyabet Günü Etkinliği kapsamında 37 kişiye FINDRISK taraması uygulanmış ve katılımcıların yaklaşık üçte birinde orta ve üzeri Tip 2 diyabet riski saptanmıştır. Etkinlik, toplumda diyabet risk faktörlerine ilişkin farkındalığı artırarak ve risk taşıyan bireyleri ileri değerlendirmeye yönlendirerek hedeflenen amaca ulaşmıştır.




